Bài:19
NHÂN DÂN VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP XÂM LƯỢC
(Từ năm 1858 đến trước năm 1873)
I. Liên quân Pháp-Tây Ban Nha xâm lược Việt Nam. Chiến sự ở Đà Nẵng năm 1858:
1. Tình hìnhViệt Nam đến giữa thế kỉ XIX trước khi thực dân Pháp xâm lược:
- Kinh tế: khủng hoảng, suy yếu ( rất khó khăn đương đầu với kẻ thù.
- Chính trị: khối đại đoàn kết bị rạn nức, làm ảnh hưởng đến sức mạnh đoàn kết dân tộc.Thực hiện chính sách bế quan tỏa cảng và cấm đạo.
-Quân đội thì trang bị nghèo nàn.Chỉ có chức năng đàn áp các cuộc đấu tranh của nhân dân chứ không có tác dụng lớn trong việc phòng thủ đát nước.
-Xã hội: Mâu thuẫn trong xã hội trở nên rất gay gắt.Trong 50 năm đầu của nhà Nguyễn có đến hơn 500 cuộc đấu tranh của nhân dân.
*Nhận xét: Nước ta thời Nguyễn lâm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng về mọi mặt “Đang lên cơn sốt trầm trọng.
3. Chiến sự ở Đà Nẵng năm 1858:
-31-8-1858 3000 lính Pháp và TBN ,14 tàu chiến chuẩn bị xâm lược nước ta.
- Ngày 1/9/1858, Pháp - Tây Ban Nha xâm lược nước ta, nhân dân ta đứng lên kháng chiến kịp thời
- Quân dân ta đã làm thất bại âm mưu “đánh nhanh thắng nhanh” của Pháp
-Sau khi thất bại trong việc đánh Đà Nẵng.Tây Ban Nha rút ra khỏi cuộc chiến tranh.Còn TDF thì chuyển hướng tấn công vào Sài Gòn -Gia Định.
II. Kháng chiến chống thực dân Pháp ở Gia Định và các tỉnh miền Đông Nam Kì từ năm 1859 đến năm 1862:
1. Kháng chiến ở Gia Định:
a.Hoàn cảnh:
2/1859 TDf chuyển hướng tấn công từ Đà Nẵng vào Sài Gòn – Gia Định.
b.Chiến sự ở Gia Định.
- Ngày 17/2/1859, Pháp tấn công thành Gia Định.Quân dội triều dình đã thất bại nhanh chóng.Nhưng các dội dân binh thì chiến đấu kiên cường làm thất bại âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của TDF.
-1860 cục diện chiến trường có lợi cho ta.TDF chỉ còn có 1000 quân trải khắp trên một trận tuyến dài 10 km. Nhưng triều đình đã bỏ lỡ cơ hội này mà cho quân cố thủ trong thành Chí Hòa với 1-1,2 vạn quân.
-7/1860 dưới sự chỉ huy của Dương Bình Tâm nhân dân ta đã chiếm được đồn Chợ Rẫy.

2. Kháng chiến lan rộng ra các tỉnh miền Đông Nam Kì. Hiệp ước 5-6-1862:
(12 phút)
- Ngày 23/2/1861, Pháp tấn công và chiếm Đại đồn Chí Hòa.
-4/1861 Pháp chiếm Định Tường.
-12/1861 Pháp chiếm Biên Hòa.
-3/1865 Pháp chiếm Vĩnh Long.
- Dưới sự lãnh đạo của các sĩ phu, nhân dân ta tiếp tục kháng chiến .
Vd : Trương Định,Trần Thiện Chính,Lê Huy lập được nhiều chiến công.
-10-12-1861 Nguyễn Trung Trực và nghĩa quân đã lập được chiến công lớn trên sông nhật Tảo.

- Ngày 5/6/1862, triều điều Huế kí với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất
- Nội dung: (SGK)
III. Cuộc kháng chiến của nhân dân Nam Kì sau Hiệp ước 1862:
1. Nhân dân ba tỉnh miền Đông tiếp tục kháng chiến sau Hiệp ước 1862:
-Sau hiệp ước 1862 nhân dân ta ở ĐNB vẫn tiếp tục đấu tranh chống TDF.
- Triều đình Huế ngăn cản phong trào kháng chiến của nhân dân, nhưng phong vẫn diễn ra sôi nổi, tiêu biểu là khởi nghĩa của Trương Định
- Diễn biến: (1862-1864)(SGK)
- Kết quả, ý nghĩa: Tuy thất bại nhưng tiêu biểu cho tinh thần quật khởi của nhân dân Nam Kì, là nguồn cổ vũ to lớn cho nhân dân ta
2. Thực dân Pháp chiếm ba tỉnh miền Tây Nam Kì:
- Năm 1863, Pháp thiết lập nền bảo hộ ở Campuchia và chúng chuẩn bị chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây
- Sự bạc nhược của triều đình Huế, Pháp chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây(Vĩnh Long,An Giang,Hà Tiên) mà không cần nổ súng (6/1867)
3. Nhân dân ba tỉnh miền Tây chống Pháp
- Sau khi Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây, phong trào kháng chiến tiếp tục dâng cao.Ví dụ như ( Trương Quyền,Phan Tôn-Phan Liêm,Nguyễn Trung Trực,Nguyễn Hữu Huân..vv.)
- Diễn biến: (SGK)
- Kết quả, ý nghĩa: (SGK)
*